Tradycyjną wielkanocną jajecznicę, nazywaną też smażonkom jadało się kiedyś, ale i do dziś się jada, zgodnie z tradycją na śniadanie w Niedzielę lub Poniedziałek Wielkanocny.
Na terenie Śląsku Cieszyńskiego, gdzie silne były wpływy protestanckie (luterańskie), jajecznica była bardzo ważnym elementem świątecznego poranka, a jej spożywanie miało wymiar wspólnotowy i rodzinny. Najczęściej jedzono ją w Niedzielę Wielkanocną rano, jako pierwszy, uroczysty posiłek po nabożeństwie. Czasami była spożywana w Poniedziałek Wielkanocny. W niektórych domach znany był zwyczaj przygotowywania jajecznicy na ognisku i jedzenia jej w plenerze.
W tradycji ewangelickiej nie ma zwyczaju święcenia pokarmów, a większy nacisk stawiany jest na prostotę i wspólne jedzenie niż symboliczne rytuały. Świąteczna smażonka przygotowywana jest z dużej ilości jaj (symbol nowego życia), często na maśle, boczku lub wędzonce (symbolizują dostatek) z dodatkiem świeżo zerwanego, drobno pokrojonego szczypiorku (wiosenne nowalijki dla zdrowotności). Podawana jest z chlebem, jako symbolem obfitości.
Jajecznica z bałuszanką - przepis
W niektórych domach zjadano jajecznicę z dodatkiem drobno pokrojonej bałuszanki, czyli odmiany mięty, powszechnie występującej w Beskidach i okolicy. Pod koniec smażenia jajecznicy dodajemy drobno pokrojone liście świeżo zebranej bałuszanki.
Jajecznica po chłopsku - przepis
Jajka należy rozmieszać, dodać wodę lub mleko i dosypać mąki i soli. Następnie wszystko wymieszać i smażyć jak zwykłą jajecznicę na dużej ilości masła.
Proporcje: 1 łyżka masła na 1 jajko i 1 skorupka wody na 1 jajko, na 4 jajka dodajemy 1-2 łyżki mąki.
Jajecznica po chłopsku nazywana jest inaczej w zależności od regionu cyganiono jajecznica, fuła lub pipa.
Jajecznica z bułką - przepis
Bułkę namaczamy w wodzie z mlekiem w proporcji pół na pół, odciskamy nadmiar płynu. W rondelku podsmażamy wędzonkę. Dodajemy bułkę i lekko podsmażamy, żeby bułka nabrała aromatu wędzonki. Do naczynia wbijamy jajka, mieszamy a następnie wlewamy do rondelka z podsmażoną bułką. Smażymy jak zwykłą jajecznicę.
Przepisy pochodzą od Heleny Lipus z Moszczenicy (Jastrzębie-Zdrój), urodzonej w Międzyrzeczu Górnym (pow. bielski).
Więcej artykułów związanych z Wielkanocą:
Śląski stół wielkanocny
Smażonka ze szpyrkami i sznytlochym
Cyganiono jajecznica
Świyncelnik
Świyncelnik - wielkanocny przysmak z Połomii
Zista wielkanocno
Babówka
Zwyczaje wielkanocne na Śląsku
Śląska palma wielkanocna
Wielka Środa, czyli strzoda żurowo
Dźwięk wielkoczwartkowych klekotek
Gdy Wielki Piątek ponury, Wielkanoc będzie bez chmury
Święcenie pokarmów, ognia i wody
Niedziela wielkanocna, czyli Święto Zmartwychwstania Pańskiego
Śmiyrguśniki i szukanie zajączka
Pisanki, kroszonki, drapanki
Jajka w śląskich wierzeniach i obrzędach
