Słowniczek
gwary, języka śląskiego
| Słowo | Definicja |
|---|---|
| Nupel | smoczek |
| Nynać | spać |
| O Ponboczku złoty! | zawołanie wzmacniające |
| Obalić sie | przewrócić się |
| Obendlować | obszywać materiał, żeby się nie strzępił |
| Oberhynda | narzutka |
| Oberiba | kalarepa |
| Oberlicht | okienko nad drzwiami; świetlik w portalu drzwi. Często zostawiano tam klucz do chałpy. |
| Oblecze | ubranie |
| Oblykać | ubierać |
| Obsztelować | zamówić |
| Odkludzać | odprowadzać |
| Odkludzić | odprowadzić |
| Ofyrflać | obrzydzic |
| Ojla | sowa |
| Olmaryjo | zamykana wnęka w ścianie do przechowywania kompotów i przetworów |
| Oma | babcia; czasami w przenośni omami nazywa się pokolenie starszych kobiet |
| Omama | babcia |
| Omyjglich | zawołanie: To jest niemożliwe! |
| Oplerka | parówka |
| Ordnung | porządek |
| Ordnung | porządek, dyscyplina |
| Oszczachlina | mżawka, kiepska pogoda |
| Oszczódka | miękka część w kromce chleba, środek kromki okalany skórką |
| Oszczynny | niemiły, nieładny, brzydki np. w odniesieniu do pogody |
| Otata | dziadek |
| Ożarty | pijany |
| Ożrać sie | upić się |
| Ołtorzyk | święty kąt w izbie |
| Pachoł | starszy chłopak, młodzieniec |
| Palec łodbiyro | do palca wdało się zakażenie i zbiera się ropa |
| Palma | wieniec pogrzebowy |
| Paniczka | dama |
| Panoczek | żartobliwe określenie mężczyzny z "wyższych sfer" lub takiego, który przeprowadził się ze wsi do miasta |
| Papinki | lekkostrawne potrawy o konsystencji kleiku |
| Papiórzanno | papierowa |
| Papiyrówki | papierówki; odmiana jabłoni, owocująca w połowie lipca |
| Paplaty | pucułowaty |
| Papyndekel | karton |
| Parfiny | perfumy |
| Parówki | kluski na parze |
| Paryzol | parasol |
| Pecka | pestka |
| Pecynek | bochenek chleba |
| Pedzieć | powiedział |
| Pekalter | bagażnik w rowerze |
| Penzyjo | emerytura |
| Pewnikiym | z pewnością, na pewno |
| Piechty | Piechotą; łazić piechty, czyli chodzić na piechotę |
| Pieczki | suszone owoce: jabłka, gruszki i śliwki |
| Pieczoki | ziemniaki pieczone w ognisku |
| Pieroński |
Synonimy -
Pieruński |
| Pieślawy | maminsynek |
| Pieśniczka | piosenka |
| Pieszczonek | pierścionek |
| Pietrula | nafta |
| Piełun | piołun |
| Piki | kolce |
| Pilować | śpieszyc się |
| Pilulka | pigułka |
| Pilynta | młode gąski |
| Piska | kreska |
| Piterek | portfel na drobne pieniądze |
| Pitwani | krojenie tępym nożem |
| Pitwok | tępy nóż |
| Piykarok | piekarnik |
| Piyrszok | pierwszoklasista |
| Piyrwej | kiedyś, dawniej |
| Pizło halt | dało do myślenia, zapaliło się czerwone światło |
| Plac | |
| Placpatrony | kapiszony |
| Plała | plandeka |
| Plompa | pompa |
| Plompa plejgyra | pompa powietrzna |
| Plompać | pompować |
| Plyjd | chusta kobieca z tradycyjnego stroju śląskiego |
| Plynskyrz | odcisk |
| Po bosoku | na bosaka, bez butów |
| Po cimoku | po ciemku |
| Po ćmoku | po ciemku, w ciemnościach |
| Po prowdzie | na prawdę |
| Pobulić | przewrócić |
| Pochać | broić, rozrabiać |
| Pocheszterzyć sie | pokłócić się |
| Pod kympka | pod górkę |
| Pod pażom | pod pachą |
| Podać sie na kogoś | przejąć czyjeś cechy, być do kogoś podobnym |
| Podany na | podobny do |
| Podbuchtać | podpuszczać kogoś |
| Podciep | demon, istota mogąca zaszkodzić dziecku lub pejoratywne określenie kogoś |
| Podomka | nylonowy fartuch ze sztucznej, wzorzystej tkaniny. Zakładany do pracy przez gospodynie na Śląsku: Górnym, Cieszyńskim i Opolskim |
| Podśmiewny | prześmiewczy |
| Podstól | szuflada w stole |
| Podwiel | póki, dopóki, tak długo jak, dokąd |
| Pódź af | chodź tutaj (zwrot) |
| Podzim | jesień |
| Podziwać sie | popatrzeć się |
| Pójszodek | środek |
| Pokidać sie | poplamić się, pokapać |
| Pokrojcować | pokrzyżować |
Zrealizowano przy pomocy środków budżetowych Miasta Jastrzębie-Zdrój w ramach: Stypendium dla osób zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury lub opieką nad zabytkami na rok 2018.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone | All rights reserved © 2026
Zaprojektowane z przez Strony internetowe Ahoj! Jastrzębie
Skontaktuj się
kontakt@bonclok.pl