Słowniczek
gwary, języka śląskiego
| Słowo | Definicja |
|---|---|
| Kołkastla | węglarka |
| Kołkastla | węglarka, pojemnik na węgiel z uchwytem |
| Kołki | zapałki |
| Koło | rower |
| Kołocz | tradycyjne śląskie ciasto drożdżowe z nadzieniem serowym lub makowym z chrupiącą kruszonką |
| Kołoczyk | słodkie drożdżówki |
| Kracpuc | chropowaty tynk |
| Kragiel | kołnierz |
| Kraiczek | kromka chleba |
| Krankol | chorobowe |
| Krauza | słoik |
| Krepapapiór | bibuła marszczona |
| Kreple | pączki |
| Krisbaum | choinka, drzewko bożonarodzeniowe |
| Króliczok | klatka na króliki lub blok mieszkalny |
| Kromlojter | żyrandol |
| Kronfleki | obcasy |
| Kronżać | szatkować |
| Kroszonki | misternie zdobione jajka wielkanocne. Metoda rytownicza jest typowa dla Śląska. |
| Krowiniec | krowie łajno |
| Kruchan | kruszyna pospolita; gatunek rośliny |
| Krupica | grubo zmielona pszenica; także zupa mleczna na bazie grubo mielonej pszenicy |
| Krupki | grudki lub cukrowa posypka do ciastek |
| Krupnioki | kaszanka |
| Krupy | kasza |
| Krupy pogańskie | kasza gryczana |
| Kruszki | okruchy, okruszki |
| Kruwki | kruchy |
| Kryka | laska |
| Kryklać | bazgrać, pisać niedbale |
| Krymra | maszyna rolnicza z hakami spulchniającymi ziemię |
| Krynconka | kogel-mogel |
| Krzciny | chrzciny, chrzest |
| Krzest | chrzest |
| Krzinka | skrzynka |
| Krzipki | skrzypce |
| Krzipopa | rów |
| Krziżówka | zakręt |
| Krzompek | chrząstka |
| Krzon | chrzan |
| Kućka | pompon, puchata kulka |
| Kuckać | kaszleć |
| Kufka | szklanka, kufel |
| Kuglager | łożysko |
| Kukać | zaglądać, patrzeć ukradkiem |
| Kulać | wałkować |
| Kulik | metalowy kołek wbijany młotem lub wciskany ręcznie w ziemię, do którego mocowano łańcuch, do którego była przywiązana krowa |
| Kulok | klocek z drzewa lub wałek do ciasta |
| Kulwiskać | utykać |
| Kulwytać | kuśtykać, dojść gdzieś "z biedą" np. Dokulwycerz tam jakoś |
| Kupki | kopka siana |
| Kurki | begonia stale kwitnąca; czerwony kwiat dawniej sadzony często na grobach |
| Kurzić | palić papierosy |
| Kurzynta | kurczaki |
| Kuwerta | koperta |
| Kwaki | brukiew |
| Kwap | puch gęsi |
| Kwaretka | butelka wódki o pojemności 250 ml, czwarta (1/4) część czegoś |
| Kwaska | sok z kiszonej kapusty |
| Kwity | owoce pigwowca |
| Kwościato | najczęściej w odniesieniu do spódnicy - ponaciągana, nierówna na dole |
| Kyjza | ser; kiedyś głównie w odniesieniu do twarogu |
| Kympka |
Synonimy -
Kympki |
| Kłonczok | trójkątna poduszka pod głowę |
| Kłonki | stosiny - to co zostaje z piórka po zdjęciu puchu |
| Kłósko | kłos |
| Labandy | wielkie grabie do zbierania miyrzwy, czyli resztek po żniwach |
| Laclik | śliniaczek dla dziecka |
| Ladować | ładować |
| Ladung | ładunek |
| Lagrować | leżakować |
| Lajbik | biustonosz |
| Lakszuły | lakierki, eleganckie buty męskie |
| Laliczki | źrenice |
| lancbuldog | ciągnik rolnik Lanz Bulldog, produkowany w Niemczech w latach 1921-1960 r. |
| Lańkuch | zmielone siemię lniane |
| Larmo | hałas |
| Latoś | w tym roku |
| Lauba | przedsionek |
| Leberwuszt | pasztetówka, wątrobianka |
| Lecieć bez ducha | biec bardzo szybko |
| Lecieć na kaca | biec na wyścigi |
| Lecykandy | gdzieniegdzie |
| Lelawy | słaby, chorowity |
| Libela | zapinka kokardy do włosów, noszona głównie przez dziewczynki |
| Linga | bułka paryska |
| Lipień | lipiec |
| Lipina | łubin |
| Lipsta | narzeczona |
| Listonorka | listonoszka |
| Liwa, liwa, liwa! | zawołanie na gęsi, wabienie gęsi |
| Lodziorz | domokrążca sprzedający lody ze specjalnego wózka |
| Loger | legary; drewniana konstrukcja na której układa się podłogę |
| Logier | podkład np. pod podłogę |
| Lomp | huligan |
| Lonty | ubrania |
| Lotać | biegać |
| Luft | powietrze |
| Luftować | wietrzyć |
| Luftplompa | pompka ręczna |
Zrealizowano przy pomocy środków budżetowych Miasta Jastrzębie-Zdrój w ramach: Stypendium dla osób zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury lub opieką nad zabytkami na rok 2018.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone | All rights reserved © 2026
Zaprojektowane z przez Strony internetowe Ahoj! Jastrzębie
Skontaktuj się
kontakt@bonclok.pl