Słowniczek
gwary, języka śląskiego
| Słowo | Definicja |
|---|---|
| Strzewa | jelita |
| Strzoda | środa |
| Studniorz | studniarz; fachowiec od budowy studni |
| Stwora | określenie kobiety żartobliwe lub lekko karcące |
| Styknie | wystarczy, nie zabraknie |
| Styrkać | wkładać |
| Styrkać sie | wtrącać się |
| Suć | sypać |
| Swaczyna | podwieczorek |
| Świyncelnik | tradycyjny śląski wypiek wielkanocny |
| Świynconka | Święconka; pokarmy święcone w Wielką Sobotę |
| Świyntojonki | porzeczki |
| Symnyć | zdjąć, ściągnąć |
| Synek | chłopiec |
| Sypanie | spichlerz zbożowy |
| Sypialka | sypialnia |
| Szac | narzeczony |
| Szajtować | kroić, siekać |
| Szalter | wyłącznik prądu |
| Szampioki | pieczarki |
| Szatki | dziecięca sukienka, ubierana małym dziewczynkom i chłopcom |
| Szaty | sukienka |
| Szaty | sukienka |
| Szałot | sałatka warzywna lub sałata |
| Szałot ze śledzia | sałatka ze śledziami |
| Szczaskać | stłuc, potłuc |
| Szczaskany | stłuczony, potłuczony |
| Szczewiczki | dziecięce buty |
| Szczewiki | buty |
| Szcziga | duch, zjawa, demon kobiecy obecny w bajkach i opowieściach wierzeniowych z czasów słowiańskich lub określenie niegrzecznej dziewczynki |
| Szczigać | ciąć, obcinać, przycinać |
| Szczukać | czkać; Mi sie szczuko |
| Szczukowka | czkawka (w odniesienia do czkawki pijackiej i pijemy dalej) |
| Szczybny | srebrny |
| Szczyplawo godka | uszczypliwa uwaga, uszczypliwy ton i wydźwięk |
| Szczyplawy | szczypiący |
| Szczyrkać | dzwonić, wykonywać połączenie telefoniczne |
| Szczyrknońć | zadzwonić, wykonać połączenie telefoniczne |
| Szekulada | czekolada |
| Szekuladowy | czekoladowa |
| Szekuladowy luker | polewa czekoladowa |
| Szelontać | wstrząsnąć, wymieszać |
| Sziber | zasuwa, rygiel |
| Szisbuda | strzelnica |
| Szizdrat | cienki drucik, potocznie: momentka |
| Szkarboły | stare buty |
| Szkloki | cukierki typu landrynki |
| Szklorz | szklarz |
| Szkopyrtnońć | zagotować |
| Szkrobać | obierać |
| Szkrobaczka | miotły wykonywane na wiosnę ze świeżych gałęzi brzozy |
| Szkróbek | mąka ziemniaczana |
| Szkróbić | krochmalić |
| Szkryfać | bazgrać, pisać niedbale |
| Szkubać | szarpać |
| Szkubaczki | darcie pierza |
| Szkut | małe dziecko |
| Szkuty | rzadkie włosy; w określeniu żartobliwym |
| Szkyrtać | rozpalać zapałkę, pocierać jedno o drugie |
| Szkłódzić | szperać, myszkować |
| Szlagzana | bita śmietana |
| Szlajfierz | szlifiarz |
| Szlajfka | wstążka |
| Szlangówa | smukła dziewczyna |
| Szlapiczek | w powiedzeniu wziońć (kogoś) za szlapiczek - chwycić kogoś energicznie za kabot, czyli za okrycie wierzchnie |
| Szlic | rozporek, rozcięcie w spódnicy lub w sukience |
| Szlincuchy | łyżwy |
| Szlojder | proca |
| Szmaciorz | domokrążca handlujący szmatami |
| Szmaterlok | motyl |
| Szmodrok | coś zniszczonego, zużytego lub w odniesieniu do osoby |
| Szmodruch | osoba niechlujna |
| Szmrodziuszki | aksamitki (kwiatki) |
| Szmylorz | sprzedawca smoły |
| Szmyra | smar |
| Szmyrnońć | posmarować |
| Szmyrus | osoba niechlujna |
| Sznita | kromka chleba |
| Sznitbony | fasolka szparagowa |
| Sznupać | wąchać tabakę, ale też szukać czegoś |
| Sznuptabaka | tabaka |
| Sznuptuch | chusteczka do nosa |
| Sznyjbal | odmiana kaliny, śnieżne kule |
| Sznytloch | szczypiorek |
| Szola | klatka szybowa, winda w kopalni |
| Szolka | kubek |
| Szpacyr | spacer |
| Szpagacić się | upominać się o coś, wykłócać się, mieć pretensje o coś |
| Szpagat | sznurek |
| Szpajchy | szprychy w rowerze |
| Szpajza | deser z jajek, bakalii i kakao lub cytryny z dodatkiem żelatyny; charakterystyczny deser kuchni śląskiej |
| Szpajzka | spiżarnia |
| Szpanga | spinka do dudlika (spleciony warkocz zwinięty w kok nad karkiem) |
| Szpargały | niepotrzebne rzeczy |
| Szpek | słonina |
| Szperhok | wytrych |
| Szperplata | sklejka, dykta |
| Szpetny | brzydki |
| Szpica | ozdoba na szczyt choinki |
| Szpicka | tasiemki szydełkowane białą nicią; dekoracja mebli kuchennych |
Zrealizowano przy pomocy środków budżetowych Miasta Jastrzębie-Zdrój w ramach: Stypendium dla osób zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury lub opieką nad zabytkami na rok 2018.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone | All rights reserved © 2026
Zaprojektowane z przez Strony internetowe Ahoj! Jastrzębie
Skontaktuj się
kontakt@bonclok.pl