Słowniczek
gwary, języka śląskiego
| Słowo | Definicja |
|---|---|
| Skurzica | cynamon |
| Skwitniały | zgliwiały; w odniesieniu do sera, który zmienił się w mazistą masę o nieprzyjemnym zapachu |
| Składny | ułożony (cecha charakteru); zaradny |
| Skłapnońć | coś przegryźć |
| Slazować | |
| Śleper | górnik - ładowacz; niewykwalifikowany pracownik kopalni |
| Ślimtać | płakać |
| Ślimtok | mazgaj |
| Śliszki | kluski kładzione |
| Sloć | zlać |
| Ślypia | oczy |
| Smażonka | jajecznica |
| Śmiatek | zmiotka |
| Śmiyrguśniki | chłopcy chodzący po wsi w Poniedziałek Wielkanocny i polewający panny wodą |
| Smolić | lekceważyć, olewać ("Jo to smola!") |
| Smolić to! | olać to!; nie przejmować się tym |
| Smrodlawy | śmierdzący |
| Smykać sie | chodzić bez ważnego celu, błąkać się |
| Snadno | z łatwością, szybko, bez problemu |
| Śniodać | jeść śniadanie |
| Somsiod | sąsiad |
| Sornik | sarna |
| Soroń | człowiek bez kultury osobistej, nieobyty |
| Spatrzeć coś | załatwić coś, zdobyć coś |
| Śpiewki | piosenki |
| Spodnioki | kalesony |
| Spokopić | zrozumieć, załapać |
| Spomnieć | przypomnieć |
| Sprzedowoczka | ekspedientka |
| Sprzezywać | okrzyczeć |
| Spucować | zjeść szybko |
| Spurować | być upartym |
| Stacyje | stacje drogi krzyżowej |
| Starać sie | martwić się; np. Nie starej sie - nie martw się |
| Starka | babcia lub prababcia |
| Staromodny | starodawny |
| Starzyk | dziadek lub pradziadek |
| Stawić sie | wstąpić gdzieś przy okazji |
| Stołek | krzesło |
| Straszek | strach na wróble lub demon ze śląskich wierzeń, bajek i legend |
| Strojić | ozdabiać |
| Strom | drzewo |
| Stromek | drzewko |
| Stronczek czosku | ząbek czosnku |
| Strucla | chałka z dodatkiem anyżu; słodki przysmak kuchni śląskiej |
| Strzewa | jelita |
| Strzoda | środa |
| Studniorz | studniarz; fachowiec od budowy studni |
| Stwora | określenie kobiety żartobliwe lub lekko karcące |
| Styknie | wystarczy, nie zabraknie |
| Styrkać | wkładać |
| Styrkać sie | wtrącać się |
| Suć | sypać |
| Swaczyna | podwieczorek |
| Świyncelnik | tradycyjny śląski wypiek wielkanocny |
| Świynconka | Święconka; pokarmy święcone w Wielką Sobotę |
| Świyntojonki | porzeczki |
| Symnyć | zdjąć, ściągnąć |
| Synek | chłopiec |
| Sypanie | spichlerz zbożowy |
| Sypialka | sypialnia |
| Szac | narzeczony |
| Szajtować | kroić, siekać |
| Szalter | wyłącznik prądu |
| Szampioki | pieczarki |
| Szatki | dziecięca sukienka, ubierana małym dziewczynkom i chłopcom |
| Szaty | sukienka |
| Szaty | sukienka |
| Szałot | sałatka warzywna lub sałata |
| Szałot ze śledzia | sałatka ze śledziami |
| Szczaskać | stłuc, potłuc |
| Szczaskany | stłuczony, potłuczony |
| Szczewiczki | dziecięce buty |
| Szczewiki | buty |
| Szcziga | duch, zjawa, demon kobiecy obecny w bajkach i opowieściach wierzeniowych z czasów słowiańskich lub określenie niegrzecznej dziewczynki |
| Szczigać | ciąć, obcinać, przycinać |
| Szczukać | czkać; Mi sie szczuko |
| Szczukowka | czkawka (w odniesienia do czkawki pijackiej i pijemy dalej) |
| Szczybny | srebrny |
| Szczyplawo godka | uszczypliwa uwaga, uszczypliwy ton i wydźwięk |
| Szczyplawy | szczypiący |
| Szczyrkać | dzwonić, wykonywać połączenie telefoniczne |
| Szczyrknońć | zadzwonić, wykonać połączenie telefoniczne |
| Szekulada | czekolada |
| Szekuladowy | czekoladowa |
| Szekuladowy luker | polewa czekoladowa |
| Szelontać | wstrząsnąć, wymieszać |
| Sziber | zasuwa, rygiel |
| Szisbuda | strzelnica |
| Szizdrat | cienki drucik, potocznie: momentka |
| Szkarboły | stare buty |
| Szkloki | cukierki typu landrynki |
| Szklorz | szklarz |
| Szkopyrtnońć | zagotować |
| Szkrobać | obierać |
| Szkrobaczka | miotły wykonywane na wiosnę ze świeżych gałęzi brzozy |
| Szkróbek | mąka ziemniaczana |
| Szkróbić | krochmalić |
| Szkryfać | bazgrać, pisać niedbale |
| Szkubać | szarpać |
Zrealizowano przy pomocy środków budżetowych Miasta Jastrzębie-Zdrój w ramach: Stypendium dla osób zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury lub opieką nad zabytkami na rok 2018.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Projekt powstał jako forma promocji, popularyzacji oraz dokumentacji dziedzictwa kulturowego Śląska, a zwłaszcza gwary oraz zwyczajów żywieniowych.
Wszelkie prawa zastrzeżone | All rights reserved © 2026
Zaprojektowane z przez Strony internetowe Ahoj! Jastrzębie
Skontaktuj się
kontakt@bonclok.pl